Karaczany to grupa owadów, które są dość szeroko wykorzystywane w terrarystyce jako karmówka dla wielu gatunków zwierząt. Stanowią one główne źródło białka dla jaszczurek (agam, gekonów, kameleonów, legwanów), ale są też wykorzystywane przy karmieniu pająków, gryzoni, drobnych ssaków, owadów mięsożernych, ryb oraz ptaków.
To co w dużej mierze decyduje o popularności karaczanów w hodowli to ich duże zdolności reprodukcyjne i brak dużych wymagań. Jeśli zapewnimy właściwe warunki, to w stosunkowo krótkim czasie jesteśmy w stanie stworzyć ogromną populację, dzięki której chociaż w jakimś stopniu osiągniemy niezależność związaną z zaopatrzeniem się w owady u hodowców.
W tekście dowiesz się jakie gatunki karaczanów są najpopularniejsze jako karmówka oraz jak rozpocząć własną hodowlę karaczanów.
Tekst powstał we współpracy z portalem Hodowla owadów, na którym znajdziesz szczegółowe porady dotyczące domowej hodowli owadów, świerszczy i szarańczy.
Jakie karaczany możesz hodować w domu?
Możemy wyróżnić kilka gatunków karaczanów, które możemy hodować w domu. Są to:
- karaczan turecki (Shelfordella lateralis),
- karaczan argentyński (Blaptica dubia),
- karaczan szary (Nauphoeta cinerea),
- karaczan madagaskarski (Gromphadorhina portentosa),
- karaczan zielony (Panchlora nivea).
W kolejnych punktach omówimy sobie każdy z gatunków i napiszemy więcej o ich wyglądzie i wymaganiach.
Karaczan turecki
Bardzo ruchliwy i szybki gatunek karaczana. Jedną z jego zalet jest to, że nie umie wspinać się po pionowych powierzchniach, więc jeśli mamy odpowiednio wysokie pudło hodowlane, ucieczki będą następować rzadko. Ciało karaczana tureckiego jest bardzo miękkie, więc warto je podawać młodszym i mniejszym zwierzętom.
Sam wygląda karaczana tureckiego jest dość charakterystyczny – dorosłe osobniki są jasnobrązowe (jeśli to samiec) lub ciemnobrązowe (jeśli to samica). Dorosły karaczan turecki osiąga do 3 cm długości.
Karaczan argentyński (dubia)
Karaczan argentyński występujący częściej po prostu pod nazwą dubia to chyba najpopularniejszy gatunek karaczana wykorzystywanego jako karmówka. Do jego zalet należy to, że w przeciwieństwie do innych karaczanów, jest dość wolny, skryty i rzadko kiedy ucieka. Dodatkowo nie ma tak intensywnego i wyczuwalnego zapachu jak np. karaczan szary.
Dorosły karaczan argentyński osiąga do 5 cm długości i podobnie jak karaczan turecki, nie umie się wspinać po pionowych powierzchniach. Dużo częściej zakopuje się pod ziemią i prowadzi raczej skryty tryb życia. Kolor ciała dubii jest brązowo-czarny.
Karaczan szary
Karaczan szary jest rzadziej stosowany, przede wszystkim dlatego że ma wszystkie te cechy, które raczej odstraszają w domowej hodowli – jest on bardzo szybki, potrafi wspinać się po pionowych powierzchniach i dodatkowo przy dużej populacji jego zapach jest bardzo wyczuwalny i nieprzyjemny.
Mimo to jest to świetne źródło białka, dodatkowo karaczan bardzo szybko rozmnaża się. Dorosły karaczan szary może dorastać do 3 cm długości. Kolor ciała owada jest brązowo-szary z licznymi cętkami.
Karaczan madagaskarski
Karaczan madagaskarski oprócz tego, że może być trzymany jako zwierzę ozdobne, może także stanowić pożywienie dla innych zwierząt. Dorosły karaczan madagaskarski osiąga od 5 do 8 cm długości. Kolor ciała jest brązowo-czarny w różnych odcieniach. Charakterystyczne dla tego gatunku jest jego syczenie w sytuacjach stresujących. Zadaniem tego odgłosu jest odstraszenie napastnika lub zagrożenia.
Karaczan madagaskarski zawiera dość spore ilości chityny, dlatego nie powinien stanowić podstawy diety, a raczej być traktowany jako smakołyk.
Karaczan zielony
Karaczan zielony znany także pod nazwą karaczan bananowy to jeden z rzadszych gatunków hodowanych na potrzeby karmy dla zwierząt. Jest on o tyle wyjątkowy, że jego dorosła forma wygląda zupełnie inaczej niż młody karaczan.
Młode są brązowe, nie posiadają skrzydeł i żyją przede wszystkim pod ziemią, natomiast po ostatniej wylince, karaczan staje się jasnozielony i posiada skrzydła, które pozwalają mu na szybki lot. W związku z tym hodowla powinna być dobrze zabezpieczona, bo chwila nieuwagi może doprowadzić do ucieczki karaczana, który jest bardzo szybki. Dorosły karaczan bananowy ma 2-3 cm długości (samiec jest mniejszy niż samica).
Jak przygotować pojemnik do hodowli karaczanów?
Hodowla karaczanów wymaga zapewnienia odpowiedniego pudła, w którym będziemy trzymać i rozmnażać owady. Może to być zwykłe pudło z Ikei lub jakiegokolwiek sklepu budowlanego lub z artykułami do wnętrz, gdzie mamy szeroki wybór i możemy dostać pojemniki w różnych wymiarach, więc w zależności od wielkości hodowli możemy wybrać mniejszy lub większy pojemnik. Pudło powinno też mieć zapewnioną wentylację – może to być albo pokrywa z wklejoną siatką o drobnych oczkach, a możemy też zupełnie nie stosować pokrywy tylko smarować wewnętrzne brzegi pudła wazeliną – wówczas owady będą ześlizgiwać się.
Jeśli mowa o karaczanie tureckim lub argentyńskim, to tutaj raczej nie będzie możliwości ucieczki po ścianie pojemnika, ale już np. karaczan madagaskarski lub szary bez problemu uciekną, jeśli nie zabezpieczymy pudła.
Karaczany zielone bezwzględnie powinny mieć pokrywę, bo inaczej będą wyfruwać z pojemnika. Tutaj z racji tego, że preferują one wilgotne środowisko, wentylacja nie musi zajmować dużej powierzchni. W sieci można kupić gotowe pojemniki hodowlane, które już mają odpowiednią wentylację, ale wtedy zapłacimy trochę więcej, więc jeśli mamy czas, chęci i chcemy oszczędzić, łatwiej przygotować takie pudło samemu.
Do środka pojemnika warto wstawić pionowo ułożone wytłoczki na jajka (ważne żeby były nieużywane, powinniśmy kupić czyste, np. na Allegro). Dodatkowo karaczany zielone będą wymagać mieszanki torfu i włókna kokosowego na dno, ponieważ młode spędzają dużo czasu pod ziemią.
Jaką temperaturę i wilgotność powinny mieć karaczany?
Dla lepszego rozrodu, karaczany powinny mieć zapewnione na stałe ogrzewanie, tak by temperatura mieściła się między 25 a 30 stopniami. Przy wyższej wartości z tego zakresu będą one szybciej rozwijać się i rosnąć, a co za tym idzie – również rozmnażać. Najłatwiej zapewnić ogrzewanie montując poza pojemnikiem matę grzewczą, którą zamontujemy albo na jednym z boków pudła, albo możemy je też postawić na macie grzewczej. Powinna to być mata grzewcza, która jest bezpieczna – tanie alternatywy mogą być zawodne i niebezpieczne. Mata powinna pracować 24 godziny na dobę, również w nocy. Najlepiej wybrać matę, która ma termostat pozwalający ustawić pożądaną temperaturę.
Co do wilgotności – gatunki takie jak karaczan szary, karaczan turecki i dubia nie będą wymagać dodatkowej wilgotności – w zupełności wystarczy im ta pokojowa. Karaczan zielony powinien mieć zapewnioną wysoką wilgotność na poziomie 80-90 procent – w tym celu powinniśmy spryskiwać pudło zraszaczem. Nadmiar wilgoci będzie pochłaniać warstwa podłoża, którą wysypiemy na dno, a dzięki pokrywie wilgotność będzie utrzymywać się w pojemniku. Karaczan madagaskarski wymaga wilgotności na poziomie 50-8o procent i by to uzyskać również wystarczy spryskać ścianki pojemnika wodą.
Co jedzą karaczany?
Wszystkie karaczany w hodowli mogą spożywać dokładnie ten sam pokarm. Zasadniczo możemy podzielić go na 3 grupy pokarmów:
- suchy pokarm zbożowy – najczęściej stosowane są płatki owsiane, otręby, ziarna, śruta zbożowa. Suchy pokarm może też być podłożem, ale praktyczniej będzie go nałożyć do osobnego pojemniczka lub miski.
- warzywa i owoce – dostarczą owadom wody, witamin oraz składników odżywczych. Najpraktyczniej stosować twarde owocowe i warzywa, które dłużej utrzymują świeżość, np. marchew, burak, jabłka.
- pokarm wysokobiałkowy – zapobiegnie kanibalizmowi oraz wspomoże wzrost. Możemy stosować suchą karmę dla psów i kotów lub pokarm dla rybek.
Rozmnażanie karaczanów
Rozmnażanie karaczana będzie przebiegać samoistnie, jeśli zapewnimy mu właściwe warunki. W zależności od gatunku, inkubacja może odbywać się w ciele matki (gatunki jajożyworodne: karaczan szary, madagaskarski, zielony, argentyński) albo owad może też znosić ootekę i będzie się ona inkubowała poza organizmem matki. W takim przypadku warto ją zebrać, wstawić do osobnego pojemnika z wilgotnym torfem i odstawić w ciepłe miejsce, gdzie owady będą mogły się wykluć.
Ile kosztują karaczany kupowane w hodowli?
W zależności od gatunku oraz stadium rozwojowego karaczana jego cena będzie różna. Dla odpowiedniej skali i porównania poniżej znajdują się ceny dla 50 osobników każdego z gatunków karaczana:
- karaczan turecki – 10-15 zł,
- karaczan zielony – 45 zł,
- karaczan szary – 6-10 zł,
- karaczan madagaskarski – 70-90 zł,
- karaczan argentyński – 15-22 zł.
Przeczytaj także:
- Tagi: karmówka, owady karmowe, pokarm jaszczurek